Waarom de paashaas eieren verstopt

Pasen Jan van EyckIedereen met een beetje bijbelkennis weet wel wat er met Pasen wordt gevierd: de opstanding van Jezus. Maar waarom eten we dan eieren? En waarom verstoppen we die voor onze kinderen? Trouwens, wat doet die paashaas er eigenlijk bij?

Daarover zijn allerlei verhalen in omloop – de een nog mooier dan de ander. In de meeste verklaringen komt het erop neer dat het christelijke paasfeest vermengd is geraakt met heidense tradities. Zo zouden eieren van oorsprong het symbool van vruchtbaarheid en nieuw leven vormen. De komst van de lente werd vroeger daarom symbolisch met eieren gevierd. Een aardser verklaring is dat kippen vóór de komst van megastallen en elektrisch licht ’s winters weinig eieren legden. Als de dagen weer begonnen te lengen, kwam ook de eierproductie weer op gang. Erg fijn natuurlijk, na die lange donkere wintermaanden waarin mensen weinig vers voedsel hadden gehad. Echt een eierfeestje waard. En om dat feestje extra leuk te maken, werden de eieren beschilderd.

Pasen Eierdans

Met de komst van het christendom naar onze contreien werden zulke tradities met een religieus sausje overgoten. De vastentijd hield vroeger bijvoorbeeld in dat je je onder andere moest onthouden van zuivelproducten. Dat betekende dus dat je in deze periode geen eieren mocht eten, en dat alle eieren moesten worden opgespaard tot Pasen. Sommigen zien Pasen ook als het begin van een nieuw leven. Jezus stierf volgens hen om de mensen hun zonden te vergeven. Pasen zien gelovigen dus als het moment waarop je een nieuwe start kunt maken. En een ei – symbool van nieuw leven – hoort daarbij!

Pasen KruisafnameNu hebben we de gewoonte om eieren te verstoppen voor onze kinderen, en de paashaas als schuldige aan te wijzen. Over de oorsprong van dit ritueel is ook van alles geschreven. Mensen zouden vroeger eieren op het land leggen in de hoop dat deze hun akkers vruchtbaar zouden maken. Voordat de oogst kon worden binnengehaald, moesten dan wel eerst de eieren worden gezocht. Anderen zeggen dat vogels nog wel eens een ei leggen in een hazenleger. Gingen mensen in het voorjaar op pad om eten te zoeken, dan vonden ze soms dus een ei bij het hol van een haas.

Pasen OstaraHazen werden, net als eieren (en konijnen), bovendien gezien als symbool van vruchtbaarheid. Zo ook de godin Ostara, ook wel Eastra of Eostra genoemd. Van haar naam zijn het Engelse Eastern en het Duitse Ostern afgeleid. Ostara heeft ervoor gezorgd dat hazen en eieren met elkaar werden verbonden. Zo zou een meisje met een gewonde vogel naar de godin zijn gegaan. Om het beest te redden veranderde Ostara het in een haas. Ze vertelde het meisje dat de haas een keer per jaar terug zou komen om eieren te leggen. Dat zou in het voorjaar zijn, op de dag waarop het lentefeest van Ostara werd gevierd.

Op dit verhaal bestaan allerlei varianten. Wetenschappers moeten er niets van hebben. Volgens hen zijn het allemaal verzinsels, en is er herkomst van de eieren-paashaastraditie eigenlijk niet te herleiden. Laat het uw paasweekend niet bederven. Fijne dagen!

(Meer heim-weetjes lezen? Kijk dan hier, of abonneer je met deze RSS-Feed!)