Het Schip

Schip1Wie geïnteresseerd is in architectuur, is er vast wel eens geweest: het Schip, een woningcomplex in de Spaarndammerbuurt. HET voorbeeld van de Amsterdamse School – een stroming in de architectuur die zich vooral kenmerkt door opvallend baksteengebruik.

Ronde muren, figuren die uit baksteen zijn uitgehakt, en balkons waarin geen twee stenen gelijk zijn… het Schip heeft het allemaal. Plus een toren die nergens voor dient, raampjes die wel wat weg hebben van patrijspoorten, en een uitbouw in de vorm van een sigaar. Wie het niet kent, moet beslist een keer gaan kijken.

Schip2Maar niet alleen het gebouw, ook de architect is interessant. Deze Michel de Klerk (1884-1923) was de jongste uit een gezin met maar liefst 25 kinderen. Zijn vader was diamantslijper en had al 21 kids toen hij hertrouwde met een vrouw die 43 jaar jonger was. Michel groeide op in armoede, in de Amsterdamse jodenbuurt, belandde dankzij zijn tekentalent op de ambachtsschool en wist op zijn veertiende een baantje bij een architectenbureau te bemachtigen. Daar leerde hij Piet Kramer en Jo/Joan/Jan van der Mey kennen, met wie hij later de kern van de Amsterdamse School zou gaan vormen.

Schip3De Klerk ontwikkelde zich tot een idealist pur sang. Hij wist als geen ander wat armoede en krakkemikkige huisvesting betekenden, en greep zijn kans toen een socialistische woningbouwvereniging hem vroeg drie nieuwe huizenblokken te ontwerpen. De huizen waren bedoeld voor arbeiders – mensen met weinig geld die soms ronduit in krotten woonden maar dankzij de nieuwe Woningwet opeens voor sociale woningbouw in aanmerking kwamen.

Schip4Het Schip was het laatste woningcomplex dat De Klerk ontwierp. Bij de eerste twee huizenblokken had hij zich nog redelijk ingehouden, maar bij het Schip gingen alle remmen los. Hij wilde per se dat de toekomstige bewoners méér dan alleen een dak boven hun hoofd zouden hebben. ‘Niets is mooi genoeg voor de arbeider die al zo lang zonder schoonheid heeft moeten leven’, zei hij. Dus nam hij vaklieden in de arm die ervoor moesten zorgen dat dit geen doorsnee-woningen zouden worden. Daarmee sloeg hij twee vliegen in één klap. Door kunstige, ingewikkelde figuren in het gebouw op te nemen, liet hij zien dat arbeiders heel wat vakmanschap in huis hadden. En de arbeiders die in het complex gingen wonen, werden niet met het goedkoopste van het goedkoopste afgescheept – zij waren belangrijk genoeg om iets moois voor te creëren.

Schip5Over het Schip is nog veel meer te vertellen. Ga er maar eens kijken. Dan kun je ook een woning van binnen bezichtigen. En luistervinken zien in het voormalige postkantoortje.

(Meer heimweetjes lezen? Kijk dan hier, of abonneer je met deze RSS-Feed!)

 

1 reactie op “Het Schip

  1. Leuk verhaal!
    Van de Amsterdamse School wist ik weinig, ik ga er beslist binnenkort eens heen!

Reacties zijn gesloten.